Milas Otlu Börek Nedir? Malzemesi, Yapılışı ve Özellikleri
Milas otlu börek, Muğla’nın Milas ilçesine özgü; yöre otları, çökelek peyniri ve zeytinyağıyla hazırlanan, tepside fırında pişirilen bir böreğin adıdır. İnce açılmış yufkaların arasına konan yeşil harç, böreğe kenarları çıtır, içi yumuşak bir doku verir. Bu yazıda Milas otlu böreğin nasıl hazırlandığını, hangi malzemelerin onu diğer böreklerden ayırdığını ve Milas Tepsi Böreği’nin resmî kaydını anlatıyoruz.
Milas otlu böreği ayıran şey ne?
Börek denince akla çoğunlukla peynirli, kıymalı ya da ıspanaklı çeşitler gelir. Milas otlu böreği bunlardan, iç harcının yöre otlarına dayanmasıyla ayrılır. Harçta tek bir yeşillik yoktur. Bahçede yetişen otlar ile doğada kendiliğinden biten otlar bir arada kullanılır. Üstüne yöre çökeleği ve zeytinyağı eklenince hem otsu hem tuzlu hem de zeytinyağının yumuşak tadını taşıyan bir börek ortaya çıkar. Bu üçlü, böreğin lezzetinin yöreyle bağını güçlendirir, çünkü otların çeşidi ve tazeliği tadı doğrudan belirler.
Milas otlu böreğe hangi otlar girer?
Türk Patent ve Marka Kurumu’nun (TÜRKPATENT) coğrafi işaret kaydında, Milas Tepsi Böreği için iki grup ot sayılır. Bahçe otları arasında maydanoz, dereotu, ıspanak, pazı, pancar yaprağı, taze soğan, pırasa ve marul yer alır. Doğal yetişen otlar ise kişniş, kapçık, ısırgan, kuş yüreği, köremen, labada ve tere olarak sıralanır. Otlar yıkanır ve çok ince doğranır. Kayıtta doğrama genişliğinin en fazla yarım santimetre olması belirtilir. İnce doğrama, harcın yufka katları arasında düzgün yayılmasına ve her dilimde birden fazla otun tadının hissedilmesine yardımcı olur.
Çökelek peyniri ve zeytinyağı
Milas otlu böreğin peyniri, Milas yöresinde yapılan çökelektir. Çökelek genellikle beyaz peynirden daha kuru ve hafif ekşimsi bir tada sahiptir. Otlarla karıştığında harcı ağırlaştırmadan lezzetlendirir. Yağ olarak, Milas’ta yetişen memecik zeytinlerinden elde edilen ve serbest asitliği yüzde birin altında olan zeytinyağı kullanılır. Zeytinyağı hem harca karışır hem de yufkaların arasına gezdirilerek katların birbirinden ayrışmasını sağlar.
Hamur ve katmanlar nasıl hazırlanır?
Hamur sadedir: un, su, tuz ve iki yumurta. Geleneksel yöntemde hamur bezelere bölünür, yufkalar merdaneyle ince ince açılır. Kayıttaki tarife göre tepsiyi kaplayacak dokuz yufka hazırlanır. Yağlanmış tepsiye önce üç yufka serilir, aralarına zeytinyağı gezdirilir ve iç harç yayılır. Bu işlem iki kez yapılır, en üste yine üç yufka konur. Yüzeye yumurta ve zeytinyağı karışımı sürülür, börek pişmeden önce dilimlenir. Dilimlenerek pişen böreğin kenarları kabarır ve her parça kendi çıtırlığını kazanır.
Pişirme ve servis
Kayıtta, börek için odun ateşli mahalle ve bahçe fırınları tercih edilen yöntem olarak geçer. Ev tipi elektrikli fırınlarda da pişirilebilir. Börek genellikle sade ya da süzme yoğurtla servis edilir. Fırından yeni çıkmış hâliyle yufkanın çıtırlığı ile harcın yumuşaklığı en belirgin biçimde hissedilir. Soğuyan börek de lezzetini korur, ama sıcakken yenmesi çoğu kişinin tercihidir.
Mevsime göre değişen bir tat
Otlu börekte kullanılan otların bir kısmı doğada kendiliğinden yetişir ve her ot her mevsimde bulunmaz. Bu yüzden harcın içeriği ve tadı yılın zamanına göre küçük farklılıklar gösterebilir. Kayıttaki geniş ot listesi, tarifin tek bir yeşilliğe bağlı olmadığını gösterir. Börekte kullanılan otların tazeliği, ürünün kalitesini belirleyen en önemli etkenlerden biridir.
Evde otlu börek yaparken dikkat edilecekler
Evde Milas tarzı bir otlu börek hazırlamak isteyenler için birkaç genel ipucu işe yarar. Otları iyice yıkayıp süzmek, harcın fazla su salıp yufkaları ıslatmasını önler. Çökeleği ufalayıp otlarla ve zeytinyağıyla yavaşça karıştırmak, harcın her yerde aynı lezzeti vermesini sağlar. Tepsiyi yağlamak ve her katın arasına zeytinyağı gezdirmek, böreğin tepsiye yapışmasını engeller ve yufkaları ayrı ayrı çıtırlaştırır. Böreği pişirmeden önce dilimlemek, sıcakken kesmenin yarattığı dağılmayı önler. Yufka açmak zaman ve alışkanlık ister. Bu yüzden ilk denemede tam kıvamı yakalamak zor olabilir, ama elde açılan ince yufkanın tadı farkı hemen hissettirir.
Böreğin yanına ne gider?
Kayıtta belirtildiği gibi Milas otlu börek genellikle yoğurtla servis edilir. Sade ya da süzme yoğurt, otlu harcın ve zeytinyağının yanında ferah bir denge kurar. Bunun dışında ayran ve demli çay da böreğin yanında sık tercih edilen içecekler arasındadır. Böreği yanında bir salatayla ya da mevsim yeşillikleriyle servis etmek de hafif bir öğün oluşturur.
Milas Tepsi Böreği coğrafi işaretli mi?
Evet. Milas Tepsi Böreği, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 23 Kasım 2018’de 395 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Başvuruyu Milas Ticaret ve Sanayi Odası yaptı. Mahreç işareti, bir ürünün belirli bir yöreden geldiğini ve ürünün niteliğinin ya da ününün büyük ölçüde o yöreyle ilişkili olduğunu gösteren coğrafi işaret türlerinden biridir. Tescil kaydında, otların, çökelek peynirinin ve zeytinyağının Milas ilçesi sınırları içinde elde edilmesi gerektiği belirtilir. Bu bölümdeki bilgiler TÜRKPATENT coğrafi işaret kaydından (no. 395) aktarılmıştır.
Bir dilim börek Milas’ı nasıl anlatır?
Milas otlu börek, bir yörenin otlarını, peynirini ve zeytinyağını tek tepside buluşturur. İçinde yalnızca bilindik malzemeler değil, o toprağın ürünleri vardır. Bu yüzden bir dilim börek, aynı zamanda Milas mutfağının kısa bir özeti sayılır. Kahvaltıda, öğün arasında ya da misafir ağırlarken sofraya konabilmesi, böreğin çok yönlülüğünden gelir.
Işılay Börek’te neler bulabilirsiniz?
Işılay Börek, Milas’ta el yapımı geleneksel lezzetler sunar. Meşhur Milas otlu böreğimizin yanında el açması patatesli börek, sacda taze gözleme çeşitleri ve özel sipariş üzerine hazırlanan zeytinyağlı yaprak sarma bulunur. Geleneksel tarifleri taze malzemelerle hazırlıyoruz. Güncel fiyatlar ve gün içindeki çeşitler için 0531 209 73 11 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Konumumuz için sayfadaki harita bağlantısını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
- Milas otlu börek nedir?
- Milas ilçesine özgü; yöre otları, çökelek peyniri ve zeytinyağıyla hazırlanan, yufkalı ve tepside fırında pişen bir börektir.
- Milas Tepsi Böreği coğrafi işaretli mi?
- Evet. TÜRKPATENT tarafından 23 Kasım 2018’de 395 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir.
- Milas otlu börek neyle servis edilir?
- Genellikle sade ya da süzme yoğurtla servis edilir.
- Zeytinyağlı yaprak sarma için sipariş gerekir mi?
- Zeytinyağlı yaprak sarmamız özel sipariş üzerine hazırlanır. Sipariş için 0531 209 73 11 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.